تاکیۆن
گەڕان بۆ تەنۆلکەی خێراتر لە ڕووناکی لە فیزیای تیۆری
سەرچاوەی پەروەردەیی لەسەر تەنۆلکەی گریمانەیی سوپەرلوومینال - لە پێشنیاری Gerald Feinberg لە 1967 بۆ تیۆری تاڵی ئەمڕۆ.
تاکیۆن چییە؟
تاکیۆنەکان تەنۆلکەی گریمانەیین کە خێراتر لە ڕووناکی دەجووڵێن. لە 1962 لەلایەن فیزیازانان E.C.G. Sudarshan و O.M.P. Bilaniuk بۆ یەکەمجار پێشنیارکران، و لە 1967 لەلایەن Gerald Feinberg ناونران.
لە بەرامبەر مادەی ئاسایی (برادیۆن) کە هەرگیز ناتوانێت بگاتە خێرایی ڕووناکی - تاکیۆنەکان لە بوارێکی سێیەم دەژین کە تیایدا خێرایی ڕووناکی نە سقف بەڵکو نشیو دەبێت.
تایبەتمەندییە سەرەکییەکان
- هەمیشە خێراتر لە ڕووناکی دەجووڵێن
- بارستەی خەیاڵی (m = iμ) هەیە
- بە کەمبوونەوەی وزە خێرایی زیاد دەبێت
- هەرگیز بە تاقیکردنەوە نەبینراون
چوارچێوەی تیۆری
- بۆ v > c درێژکردنەوەی نسبیەتی تایبەت
- تیۆری بواری کوانتەمی و تاکیۆنی چڕبوونەوە
- هەڵوەشاندنەوەی هۆکاری و گەڕانەوەی کات
- نائارامی واڵایی لە تیۆری تاڵ