Kop soralyan soraglar
Tahionlar hakyndaky umumi soraglara jogaplar
Esaslar
Tahion name?
Tahion hemise yagtylyk tizliginden calt hereket edyan gipotetiki bolejikdir. Adaty maddadan tapawutlylykda, yagtylyk tizligine hic hacan yetip bilmeyyar, tahionlar yagtylyk tizligine hic hacan hayyalladyp bilmeyyar. Ady grek sozunden "tachys" gelip cykyar, "calt" manysyny beryyar.
Tahionlar hakykatdan barmyy?
Onlarce yyl gozlemege garamazdan tahionlar ucin hic hili eksperimental subutnama tapylmady. Olar ayratin nisbilikde matematiki taydan mumkin bolan arassa nazary bolejikler bolup galyar.
Tahionlary kim aca acdy?
Tahionlar acylmady -- olar teklip edildi. Fizik Gerald Faynberg termini dosedi we 1967-nji yyl makalsynda tahion teoriyasyny osdurdi.
Fizika we ayratynlyklar
Nace ucin tahionlaryn hyyaly massasy bar?
Eynsteynin ayratin nisbililik teoriyasynda energiya, impuls we massa arasyndaky gatnasynyk yagtylykdan calt bolejiklerin hyyaly dynclyk massasyna eye bolmagyny talab edyar. Bu denlemelerinin islemeginI ucin zerur matematiki ayratlykdyr.
Neytrinolar tahionmy?
Yok. Hazirki zaman takyk olcegmeler neytrinolaryn kici, yone polojitel massa bardygyny tassyklady. KATRIN synagy tahion neytrinolary gutarnykly red etdi.