Takhioni hayecakargery irenits che khakhtum hatuk haraberakanutyuny matematikay. Ayn nerkayacnum e Lorentsi dzevaphokhuttuyunneri usumnasirvaliq matematikakan tiruyty, vortegh aragutyuny (v) khtiv gerazazjum e luysi aragutyuny (c).
1. Energiay-impulsi inversya
E = m₀c² / √(1 - v²/c²)
p = m₀v / √(1 - v²/c²)
Sovorakan nyuti hamar (bradionner), v < c, artahaytutyuny (1 - v²/c²) drakan e. Yerb v-y motenum e c-in, energian anverj e dzegtum. Ays e patchary, inch-u sovorakan nyuty chi karogh hasnel luysi araguty.
Takhioni hamar v > c. Artahaytutyuny (1 - v²/c²) batsasakan e darrnum. Energian ev impulsy irakan mnalu hamar, hangsti zangvatsy piti lini erevokayin:
Aragutyuny sahmany storic
Yerb takhioni aragutyuny v nvazelum ev c-in motenum e (vereyic), energian anverj e dzegtum. Yerb v-y anverji e dzegtum, energian E-n zroin e motenum. Takhiony chi karogh dandaghenal minchev c, incpes vor sovorakan masniacky chi karogh araghanal minchev c.
2. Invariant zangvatsi havasamumy
Erevokayin zangvatsov takhioni hamar, chorvayr energiay-impulsi vektory taratsakananumy e, ayl vocha zhamanakain.
3. Faynbergi verainterpretaciayi skzbunky
Takhionneri amenalurch fizikakin bardutsumy patcharakanutyunn e. Gerald Faynbergy nermutsrel e verainterpretaciayi skzbunky: batsasakan energiov takhiony, vor zhamanakum het e sharjvum, fizikakanapes annrakhelay e drakan energiov anti-takhionitss, vor zhamanakum arraj e sharjvum.
Yelakacutyun
Takhionneri fizikay pahanjum e mer sovorakan intuiciay shurjel energian ev aragutyuny veraperyaL. Chnarayed fizikakan takhionnery mnum en anstugvats, ayd matematikakan shrchanaky -- masnavorepes taratsakanan impulsy ev erevokayin zangvatsy -- hin hakasum en dasht ankayunutyunneri (takhionayan kondensacya) ymbrnman himqery zhamanakakic lary tesutywnum ev Higgsi mekhanizyum.